English version Food science & Nutrition - Study in English
Budynek główny WNoŻiŻ
Budynek główny WNoŻiŻ
Pilotowa Stacja Biotechnologii
Pilotowa Stacja Biotechnologii
Budynek przy ul. Mazowieckiej 48
Budynek przy ul. Mazowieckiej 48

Strategia rozwoju Wydziału

Strategia ROZWOJU

Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu

na lata 2012-2015

Podstawą strategii Wydziału jest przyjęta przez Senat dnia 23 września 2009 roku Strategia Rozwoju Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu na lata 2009-2015. Strategia Wydziału jest ściśle powiązana z aktualną sytuacją gospodarczą, ekonomiczną i demograficzną kraju. Główne kierunki rozwoju Wydziału uwarunkowane są przede wszystkim zmianami legislacyjnymi wprowadzanymi przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

W Strategii Rozwoju Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu zawarto wiele wytycznych dla rad wydziałów, kierowników jednostek organizacyjnych i całej społeczności Uczelni. Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni, czyli wydział, musi spełniać warunki uprawniające do prowadzenia studiów oraz do nadawania stopni i wnioskowania o tytuł naukowy. Wydział podlega ocenie parametrycznej, stanowiącej podstawę finansowania statutowego, będzie podlegał akredytacji instytucjonalnej przez Komisję Akredytacyjną oceniającą prowadzone kierunki studiów. Zgodnie z ustawą o zasadach finansowania nauki, wydział będzie podlegał kontroli wydatkowania środków finansowych na naukę. Będzie podlegał również kompleksowej ocenie, przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych, dotyczącej jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej, a o rozdziale środków na badania będzie decydowało Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

 

Wizja Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu

Wizja Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu określa priorytetowe działania w zakresie dydaktyki, badań naukowych, rozwoju kadr naukowych, rozbudowy bazy materialnej i doskonalenia struktur organizacyjnych Wydziału. Działania te powinny zapewnić kształcenie o wysokiej jakości dostosowane do oczekiwań społecznych, wysoki poziom prowadzonych badań naukowych oraz stały rozwój kadr naukowych, mając na względzie możliwości finansowe, posiadaną infrastrukturę oraz określone plany jej rozwoju. Podejmowanie działań strategicznych staje się koniecznością wobec nowych regulacji prawnych dotyczących finansowania nauki, szkolnictwa wyższego i zasad awansu naukowego.

 

Misja Wydziału Nauk o Żywności Żywieniu

Najważniejsze cele działalności Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu to:

Zadania są realizowane przez stałe doskonalenie programów nauczania i aktywny udział pracowników Wydziału w badaniach naukowych finansowanych przez Uczelnię, organy administracji rządowej i programy międzynarodowe.

Wydział Nauk o Żywności i Żywieniu (do 2004 r. – Wydział Technologii Żywności, a od 1962 do 1969 r. - Technologii Rolno-Spożywczej), jest jednostką o 50-letniej historii, posiadającą dobrą bazę naukowo-dydaktyczną i duże doświadczenie w zakresie kształcenia technologów żywności. Od roku 2008 prowadzi drugi i trzeci kierunek studiów – Towaroznawstwo (ze specjalnością Zarządzanie jakością żywności) i Dietetyka.

Zmiany zachodzące w gospodarce i w edukacji, w tym w szkolnictwie wyższym, mają i z pewnością będą mieć istotne znaczenie dla Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu. Jego przyszłość będzie determinowana przez takie czynniki, jak: niż demograficzny, rozwój sektora szkół niepublicznych i zainteresowanie młodzieży określonymi kierunkami studiów. Ponadto, kluczowe znaczenie będzie miał dorobek naukowy i udokumentowane osiągnięcia aplikacyjne pracowników, poziom i zakres prowadzonych badań, a także ocena jakości kształcenia na realizowanych kierunkach i wymagane uprawnienia kadry akademickiej.

 

Analiza demograficzna

Opracowanie nowoczesnej i racjonalnej Strategii rozwoju Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu, wpływającej na prestiż i atrakcyjność naszego Wydziału, nabiera tym większego znaczenia, że stoimy u progu głębokiego niżu demograficznego, który w sposób odczuwalny na uczelniach wyższych pojawi się za 5 lat, a apogeum osiągnie w latach 2020-2025. Według danych demograficznych (za GUS-em), w latach 2001–2004 w Polsce odnotowano ujemny przyrost naturalny. W tym samym okresie studiująca młodzież stanowiła absolutny szczyt wyżu demograficznego. Spośród 3,5 mln młodzieży, studiowało około 1,8 mln, w tym około 100 tys. w uczelniach rolniczych. Od tego momentu w uczelniach wyższych w skali kraju pojawia się znacznie mniej kandydatów, co wynika wprost z liczby dzieci urodzonych w późniejszych latach. Aktualnie studiują roczniki 1988-1992, z których na prawie 3 mln młodzieży w wieku 19–24 lat studiuje około 1,9 mln, co stanowi aż 64% tej młodzieży i co jest jednym z najwyższych wskaźników w Europie. Biorąc pod uwagę stałą tendencję spadkową, przez najbliższe lata z każdym rokiem pojawiać się będzie znacznie mniej kandydatów. W przedziale wiekowym 19–24 lat w 2015 roku będzie to 2.352 tys., w 2020 tylko 1.935 tys., a w 2025 zaledwie 1.798 tys. młodzieży. Przyjmując wskaźnik scholaryzacji około 60%, liczba studiujących będzie się tak zmniejszała, że za 10-15 lat będzie tylko 1 mln studentów, czyli około połowa obecnie studiujących. Należy też liczyć się z tym, że coraz większy procent młodzieży będzie studiować za granicą.

 

Analiza zainteresowania studiami na Wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu

Obecnie na Wydziale studiuje około 1100 osób na studiach stacjonarnych i około 600 na studiach niestacjonarnych, zarówno pierwszego, jak i drugiego stopnia, w tym na pierwszym roku 161 na kierunku Technologia żywności, 45 osób na Towaroznawstwie i 65 na Dietetyce na studiach stacjonarnych i odpowiednio 48 i  68 osób na studiach niestacjonarnych. Wydział nie prowadzi studiów niestacjonarnych II stopnia na kierunku Towaroznawstwo. Liczba studentów mieści się w granicach technicznych i kadrowych możliwości Wydziału i jest wyższa w porównaniu z liczbą studiujących przed kilkoma latami. Zainteresowanie studiami z zakresu nauk o żywności nie ulega zmniejszeniu, jednak w okresie ostatnich czterech lat liczba kandydatów na studia niestacjonarne zmniejsza się systematycznie. Stabilna liczba kandydatów utrzymuje się zwłaszcza na stacjonarne studia kierunku Technologia żywności i żywienie człowieka. Ustabilizowana jest również liczba kandydatów na kierunku Dietetyka, na który corocznie jest wielu chętnych (nawet kilkunastu, jak dotąd, na jedno miejsce).

 

Strategia w zakresie dydaktyki

Podstawowym strategicznym celem Wydziału jest podnoszenie jakości kształcenia przez doskonalenie programów i planów studiów zgodnie z założeniami Krajowych Ram Kwalifikacji.

Kształcenie studentów na Wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu odbywa się w ramach trzech kierunków studiów: Technologia żywności i żywienie człowieka, Dietetyka i Towaroznawstwo. Na kierunku Technologia żywności i żywienie człowieka oraz Dietetyka prowadzone są studia I i II stopnia w systemie stacjonarnym i niestacjonarnym, natomiast na Towaroznawstwie – studia stacjonarne I stopnia. Wydział prowadzi także studia doktoranckie dla studentów stacjonarnych i niestacjonarnych oraz studia podyplomowe, tj.: Podyplomowe Studium Zarządzania Jakością i Bezpieczeństwem Żywności i Studium Podyplomowe Dietetyka i Planowanie Żywienia.

 

Metody dydaktyczne i organizacja kształcenia

Podstawowym sposobem kształcenia są wykłady i ćwiczenia, prowadzone w odpowiednio do tego celu przystosowanych pomieszczeniach (sale seminaryjne, laboratoryjne, pracownia analizy sensorycznej żywności, pracownia chromatograficzna). Wydział dysponuje salą wykładową dla 165 słuchaczy, wyposażoną w nowoczesny sprzęt audiowizualny. Studenci WNoŻiŻ mają do dyspozycji dwie sale komputerowe z dostępem do internetu, w tym jedną w systemie bezprzewodowym Wi-Fi  wraz z specjalistycznym oprogramowaniem. W każdej z sal są stanowiska dla około 20 studentów. Studenci Wydziału mają możliwość odbywania zajęć i realizacji prac dyplomowych w nowoczesnej Stacji Pilotowej Biotechnologii, w hali półtechniki o powierzchni 600 m2 wyposażonej w urządzenia umożliwiające prowadzenie procesów biotechnologicznych w reaktorach o pojemności od 5-2000 l, urządzeniach technologicznych w skali przed pilotowej i pozwalających na badania nad zwiększeniem skali opracowywanych procesów. Część zajęć prowadzona jest w doświadczalnej przetwórni technologii mięsa, półtechnice technologii owoców i warzyw oraz w laboratorium technologicznym Zakładu Technologii Zbóż i pawilonie ćwierćtechniki wyposażonej w ekstruder. W związku z doskonaleniem planów i programów studiów zgodnie z założeniami Krajowych Ram Kwalifikacji strategia Wydziału zakłada zwiększenie aktywności studentów w zakresie samodzielnej pracy, np. poprzez przygotowanie projektów, opracowań do ćwiczeń czy prac pisemnych i/lub w formie zaawansowanych prezentacji komputerowych.

Kształcenie studentów na Wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu obejmuje realizację programowych i ponadprogramowych praktyk, których charakter jest ściśle dostosowany do kierunku studiów. W ramach tej formy kształcenia studenci uczestniczą w praktykach trwających łącznie 4 tygodnie (160 h) na kierunku Technologia żywności i żywienie człowieka oraz Towaroznawstwo i 500 h (od roku akademickiego 2012/13) na kierunku Dietetyka. Nadzór nad praktykami i związaną z nimi dokumentacją prowadzą wydziałowi koordynatorzy (po 1 osobie na każdym kierunku), powołani przez Radę Wydziału. Studenci, zgodnie ze swoimi zainteresowaniami, podejmują starania i wybierają miejsce odbywania praktyki, które musi zostać formalnie zaakceptowane przez koordynatora. Zaliczenia praktyk dokonuje się po przedstawieniu dziennika praktyk stanowiącego sprawozdanie z przebiegu, a także w razie potrzeby przeprowadzeniu rozmowy ze studentem.

Jakość kształcenia na Wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu podnoszona jest między innymi poprzez udział studentów w pracach Koła Naukowego Technologów Żywności, w ramach którego realizowane są prace naukowo-badawcze z zakresu technologii (2 opiekunów) oraz Koła Naukowego Dietetyków, zajmującego się przede wszystkim prowadzeniem badań z dziedziny żywienia oraz popularyzowaniem wiedzy z zakresu racjonalnego żywienia (3 opiekunów). W fazie organizacji jest sekcja koła naukowego związana z Towaroznawstwem żywności.

W strategię w zakresie dydaktyki wpisuje się rozwój kontaktów zagranicznych. Studenci WNoŻiŻ, podobnie jak studenci innych wydziałów UP w Poznaniu, mają możliwość wyjazdów na studia lub praktykę zagraniczną w ramach programów Erasmus, CEEPUS, itp. Celem tych programów jest podnoszenie jakości kształcenia poprzez bezpośrednie uczestniczenie w systemach edukacyjnych w krajach europejskich i poprzez rozwijanie międzynarodowej współpracy między uczelniami. Działania te służą wspieraniu mobilności studentów i pracowników szkół wyższych.

Studenci studiów stacjonarnych i niestacjonarnych Wydziału (około 25 osób)  zapraszani są przykładowo przez firmę Copas Traditional Turkeys w Berkshire, w Wielkiej Brytanii na 3 tygodniowe praktyki, za które otrzymują wynagrodzenie. W ich ramach studenci pracują na linii uboju i obróbki poubojowej indyków. W ocenie organizatorów tej formy współpracy studenci są postrzegani jako solidni i pracowici, co potwierdzają coroczne zaproszenia dla kolejnych grup.

Studenci mają możliwość studiowania w na innych kierunkach w wybranych Uczelniach w ramach porozumienia zawartego między uczelniami partnerskimi w sprawie wymiennego kształcenia studentów (program MostAR).

 Wydział prowadzi także studia magisterskie w języku angielskim oraz kursy w ramach programu Erasmus umożliwiające realizację pełnych semestrów przez studentów wydziałów pokrewnych. Ważnym elementem kształcenia studentów jest przyjmowanie na praktyki laboratoryjne/staże studentów uczelni, z którymi Uniwersytet ma podpisane umowy bilateralne. Zajęcia  i praktyki studentów zagranicznych i wymiana studencka przyczyniają się nie tylko do poszerzenia kontaktów zagranicznych, ale także promocji Wydziału na arenie międzynarodowej. Z myślą o internacjonalizacji kontaktów i ożywieniu współpracy tego rodzaju, Wydział prowadzi także studia magisterskie w języku angielskim dla cudzoziemców na kierunku Technologia Żywności i Żywienie Człowieka, a wśród nowych propozycji   pojawi się wkrótce możliwość realizacji prac doktorskich w ramach interdyscyplinarnych, międzywydziałowych studiów doktoranckich dla cudzoziemców. Współpraca z przemysłem i innymi organizacjami otoczenia gospodarczego związanego z nowoczesną produkcją i dystrybucją żywności, a także organizacją żywienia zbiorowego pozostanie  priorytetem także w najbliższej przyszłości Wydziału. Kontakty studentów, jako przyszłych absolwentów z potencjalnymi  pracodawcami powinny być rozwijane z wykorzystaniem zarówno istniejących form, np. wykonywania prac dyplomowych ulokowanych w obszarach związanych i proponowanych przez przemysł, odbywania krótkoterminowych staży itp., jak i nowych projektów zmierzających do podejmowania pracy przez naszych absolwentów w prestiżowych firmach o zasięgu międzynarodowym.

 

Ocena zajęć prowadzonych przez pracowników dydaktycznych

System zapewnienia jakości kształcenia obejmuje systematyczną ocenę pracy nauczycieli akademickich przez studentów. Studenci wypełniają ankietę oceny nauczyciela akademickiego w wirtualnym dziekanacie. Wyniki poddawane są analizie statystycznej (statystyki opisowe średnich wyników ocen ćwiczeń i wykładów). Każdy oceniany pracownik ma możliwość zapoznania  się z wynikami oceny jakości swojej pracy dydaktycznej. W przypadku ocen na niezadowalającym poziomie poinformowany zostaje kierownik jednostki, który ma obowiązek przeprowadzenia rozmowy z danym pracownikiem. Jakość zajęć prowadzonych przez nauczycieli akademickich oceniana jest również, w ramach hospitacji, wykonywanych przez kierowników jednostek organizacyjnych Wydziału lub bezpośrednio przez kierowników przedmiotów.

Od kilku lat przeprowadzana jest również systematyczna ankietyzacja wśród absolwentów, kończących studia I i II stopnia. Arkusz ankiety wypełnia każdy absolwent odbierający dyplom. Wypełnione ankiety są analizowane przez prodziekanów ds. studiów, a wyniki prezentowane i omawiane na jednym z posiedzeń Rady Wydziału.

Oceną jakości prowadzonych na Wydziale zajęć zajmował się kilkuosobowy Zespół ds. Oceny Jakości Kształcenia. Uchwałą Rady Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu 18 października 2012 powołano Komisję ds. Oceny Jakości Kształcenia. Warto dodać, że wyniki oceny jakości pracy nauczyciela akademickiego przez studentów stanowią element formalnej oceny okresowej pracownika naukowo- dydaktycznego na naszej uczelni.

 

Promocja Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu

Celem Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu jest aktywna promocja jego oferty edukacyjnej. Właściwe i kompetentne przedstawienie oferty uczniom szkół średnich, tj. potencjalnym kandydatom na studia, powinno istotnie zwiększyć zainteresowanie prowadzonymi przez Wydział kierunkami studiów oraz pozwolić kandydatom na bardziej trafny wybór dalszego kształcenia.

Oferta edukacyjna Wydziału przedstawiana jest podczas ogólnouczelnianej, corocznej  akcji o nazwie Otwarte Drzwi, a także podczas każdorazowych spotkań z młodzieżą, uczestniczącą np.  w kolejnych edycjach i etapach olimpiad, tj. w Ogólnopolskiej Olimpiadzie Wiedzy o Żywieniu i Żywności oraz Ogólnopolskiej Olimpiadzie Wiedzy o Żywności. Pracownicy Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu od wielu lat biorą udział zarówno w organizacji, jak i prowadzeniu tych olimpiad często podejmując się, przy tej okazji, zadania prezentowania możliwości edukacyjnych macierzystego wydziału.

Promocja to także organizacja i prowadzenie, zwłaszcza przez młodszych pracowników naukowo-dydaktycznych Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu, zajęć i pokazów podczas Nocy Naukowców, tj. projektu, którego realizację zapoczątkowano w całym środowisku akademickim miasta Poznania dzięki dofinansowaniu Komisji Europejskiej w ramach Programu Ramowego UE.

Corocznie na Wydziale, przy pomocy licznych sponsorów reprezentujących przede wszystkim zakłady przemysłu spożywczego, jest organizowany Dzień Technologa Żywności, którego celem jest integracja studentów i pracowników oraz  promowanie Wydziału.

Obecnie promocją Wydziału zajmuje się Komisja ds. Utrzymania Bazy Technicznej Wydziału i Promocji powołana uchwałą Rady Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu w dniu 18 października 2012. Ważnym narzędziem w działaniach koordynowanych przez ten zespól będzie zapewne zwiększenie aktywności na wydziałowej stronie internetowej, która stała się w ostatnich latach, podstawowym narzędziem szybkiego komunikowania się ze studentami oraz otoczeniem wydziału i uczelni.

 

Analiza sytuacji kadrowej Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu

Podstawowymi jednostkami naukowo-dydaktycznymi w ramach Wydziału są instytuty i katedry, których liczba wynosi 9. W ramach tych jednostek obserwuje się duże zróżnicowanie liczby zatrudnionych pracowników, zarówno samodzielnych, jak i pomocniczych pracowników nauki. W najmniejszej jednostce zatrudniony jest jeden pracownik samodzielny i 4 nauczycieli akademickich - głównie adiunktów, w największej zaś 16 pracowników samodzielnych i 16 nauczycieli akademickich, pomocniczych pracowników nauki.

Analiza przewidywanych zmian stanu zatrudnienia w okresie najbliższych pięciu lat wykazuje, że prawdopodobnie zmniejszanie się liczby nauczycieli, związane  m.in. z nieuniknionymi przejściami pracowników  na emeryturę nie będzie proporcjonalne do zmniejszającej się liczby studentów. Obserwowane już obecnie, jako rezultat działań ogólnouczelnianych w zakresie modyfikacji programów dydaktycznych i ich dostosowania do Krajowych Ram Kwalifikacji, niekorzystne zjawisko zmniejszania się liczby godzin dydaktycznych będzie się nadal pogłębiało i obejmowało coraz większą liczbę jednostek. Planowane w ustawodawstwie zmiany zasad i kryteriów uzyskiwania stopni i tytułu naukowego, przy równoczesnym braku możliwości zatrudniania nowych pracowników, mogą spowodować, że w niektórych katedrach może wystąpić wkrótce nawet brak nauczycieli z tytułem profesora lub doktora habilitowanego. Struktura zatrudnienia na Wydziale nie jest też w pełni dostosowana do realizowanych kierunków i specjalności studiów oraz z tym związanych wymagań kadrowych.

 

Strategia w zakresie polityki kadrowej

Polityka kadrowa jest ściśle powiązana z umacnianiem pozycji naukowej i dydaktycznej Wydziału na arenie krajowej i międzynarodowej. Polityka kadrowa Wydziału jest nierozerwalnie powiązana z prowadzonymi kierunkami studiów, a także badaniami naukowymi, działalnością organizacyjną, upowszechnieniem i komercjalizacją wyników badań w sektorze rolno-spożywczym. Na Wydziale powinno kłaść się stały nacisk na:

Powyższe działania prowadzone są konsekwentnie na kierunku Technologia żywności i żywienie człowieka oraz Dietetyka i przynoszą spodziewane efekty, np. w postaci uzyskania przez Wydział uprawnień do nadawania stopnia doktora w zakresie biotechnologii oraz uruchomienia studiów drugiego stopnia na kierunku Dietetyka. Wydział prowadzi ponadto kształcenie na kierunku Towaroznawstwo, dostosowując kadrę naukową do zmieniającej się specyfiki kierunku. W przypadku Towaroznawstwa przyjęcie samodzielnego pracownika z tytułem z zakresu nauk ekonomicznych, zwłaszcza z doświadczeniem  w zakresie zarządzania i marketingu, byłoby niezbędnym warunkiem ewentualnego poszerzenia oferty edukacyjnej o studia II stopnia na tym kierunku.

Procedura awansu naukowego, stosowana przez Wydział, oparta jest o ocenę osiągnięć naukowych i dydaktycznych nauczycieli akademickich. W ocenie osiągnięć naukowych wykorzystywane są powszechnie stosowane miary takie jak: współczynnik Hirscha (h), liczba cytowań, liczba prac opublikowanych w czasopismach z impact factor (IF), sumaryczna wartość IF, punktacja czasopism zgodna z aktualnym systemem oceny parametrycznej MNiSzW, udzielone patenty, wdrożenia, wkład autora w pracach wieloautorskich itp. Weryfikacją tych danych, przy wszystkich procedurach awansowych (stanowiska) oraz uruchomianiu postępowań o uzyskanie stopnia doktora habilitowanego i tytułu naukowego, aktualnie zajmuje się Wydziałowa Komisja ds. Kadr Naukowych.

Realizując zasady polityki kadrowej opracowane dla Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu (uchwała nr 72/2009 Senatu UP), Wydział jest zobowiązany do odpowiedniego kształtowania zatrudnienia, obejmującego nie tylko pracowników naukowo-dydaktycznych, ale również niebędących nauczycielami akademickimi. Kształtowanie struktury zatrudnienia dla tej grupy pracowniczej opiera się na ustalonym i uchwalonym podczas posiedzenia Senatu UP wskaźniku liczby etatów tych pracowników w stosunku do liczby etatów nauczycieli akademickich zatrudnionych na Wydziale. Wydział Nauk o Żywności i Żywieniu zatrudnia aktualnie większą, niż wynikająca ze wskaźnika, liczbę pracowników niebędących nauczycielami akademickimi. Celem Wydziału musi być zatem możliwie szybkie dostosowanie liczby pracowników w wyżej wymienionych grupach do wymagań określonych w uchwale Senatu UP. Osiągnięcie tego celu jest możliwe między innymi poprzez przesunięcia pracowników w ramach tzw. rekrutacji wewnętrznej, czasową rezygnację z zatrudniania pracowników niebędących nauczycielami akademickimi na etaty płatne przez Uczelnię, a także zatrudnianie lub przedłużanie zatrudnienia pracowników naukowo-dydaktycznych przede wszystkim w oparciu o staranną analizę istniejących i przewidywanych na przyszłe lata godzin dydaktycznych.

 

Strategia w zakresie badań naukowych

Głównymi kierunkami badań Wydziału w latach 2012-2016 będą prace prowadzone w ramach ustalonych w Krajowym Programie Ramowym strategicznych badań II i III, tj. w priorytecie 2.3. Różnorodność biologiczna i jej ochrona, 3.1. Żywność prozdrowotna oraz 3.2. Postęp biologiczny w rolnictwie. Zadania badawcze przewidziane do realizacji są zgodne ze Strategią Rozwoju Kraju w latach 2007-2015 oraz Krajowym Programem Badań i obejmują dyscypliny, które mieszczą się w wykazie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

W ramach planowanych zadań badawczych podstawowym dążeniem będzie rozwijanie kierunków nastawionych na ocenę i sposób wykorzystania nowych surowców i technologii zapewniających osiągnięcie jakości, szczególnie w aspekcie poprawy stanu zdrowia konsumentów i bezpieczeństwa żywności.

Poza biotechnologią i nutrigenomiką istotną rolę w prowadzonej tematyce odgrywać będą zagadnienia ochrony środowiska, ekologii i zrównoważonego rozwoju w produkcji i dystrybucji żywności oraz zaawansowana analityka żywności, obejmująca proteomikę i szczegółową analizę lipidów. Opracowywane są technologie produkcji, również w aspekcie inżynieryjnym, nowych produktów prozdrowotnych. Ta tematyka jest spójna zarówno z celem głównym Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013, dotyczącym „wzmocnienia potencjału rozwojowego Wielkopolski na rzecz wzrostu, konkurencyjności i zatrudnienia”, jak i z tematami priorytetowymi 7 Programu Ramowego Unii Europejskiej, znajdującymi się w grupie tematycznej KBBE (Knowledge-Based Bio-Economy).

Wynikiem osiągnięć naukowych pracowników Wydziału są oryginalne prace twórcze publikowane w indeksowanych czasopismach o międzynarodowym zasięgu. W latach 2006-2009 pracownicy Wydziału publikowali średnio 50 prac indeksowanych rocznie. W tym zakresie powinna nastąpić intensyfikacja działań. Jakkolwiek w ostatnich dwóch latach liczba ta wynosiła 64 i 53, to jednak w przeprowadzonej kategoryzacji za lata 2005-2009 Wydział uzyskał kategorię B, choć poprzednio posiadał kategorię A. Dlatego planowana jest intensyfikacja aktywności publikacyjnej Wydziału w celu ponownego uzyskania tej kategorii. Tematyka publikacji, poza dużą wartością poznawczą, sugeruje zastosowania praktyczne prezentowanych wyników badań. Ważnym  elementem tych działań będzie dalsze aktywne podtrzymywanie, a wręcz pogłębienie współpracy wydziału z otoczeniem gospodarczym, które powinno być priorytetowym  odbiorcą wyników innowacyjnych badań wykonywanych z udziałem pracowników naukowych  wydziału.

Ważnym elementem promocji naukowej wydziału będzie systematyczne publikowanie wyników badań w wysokopunktowanych czasopismach, z włączeniem w miarę możliwości także macierzystego czasopisma Acta Scientiarum Polonorum, seria: Technologia Alimentaria celem dalszego umocnienia jego znaczenia jako platformy naukowej dyskusji środowiska autorów związanych z badaniami podstawowymi i aplikacyjnymi w zakresie produkcji i dystrybucji żywności.

Środki finansowe na utrzymanie potencjału badawczego Wydziału przydzielane są przez ministerstwo w oparciu o aktualny system oceny osiągnięć naukowych i badawczo-rozwojowych. Podstawą rozdziału środków finansowych na  utrzymanie potencjału badawczego poszczególnych jednostek Wydziału (dotacja MNiSzW) jest zatwierdzony przez Radę Wydziału regulamin. W oparciu o odpowiedni regulamin, również zatwierdzony przez Radę Wydziału są i będą wspierane finansowaniem prace promocyjne młodych pracowników Wydziału (w wieku do 35 roku życia) - doktorskie i habilitacyjne, a także prace promocyjne słuchaczy dziennych studiów doktoranckich Przykładowo, w 2011 roku dofinansowanie otrzymało 17 projektów, choć liczba realizowanych tematów była znacznie wyższa.

Planowany jest coraz większy udział w badaniach młodych naukowców  realizujących prace doktorskie i habilitacyjne oraz zadania badawcze związane z rozwojem specjalności naukowej jednostki. Wyzwaniem pozostaje osiąganie stopnia doktora habilitowanego przed 35 rokiem życia. W 2012 roku zrealizowano jedną habilitację takiego pracownika naukowego Wydziału, jakkolwiek postępowanie odbywało się na innym wydziale.

 

TEMATY BADAWCZE REALIZOWANE NA WYDZIALE NAUK O ŻYWNOŚCI I ŻYWIENIU OD 2012 ROKU W RAMACH DOTACJI MNiSzW NA UTRZYMANIE POTENCJAŁU BADAWCZEGO JEDNOSTEK

 

  1. Sposoby (doskonalenie metod) zapewnienia jakości i bezpieczeństwa towarów rolno-spożywczych, w tym drobiu i jaj.
  2. Badania nad doskonaleniem procesów biotechnologicznych związanych z produkcją żywności, ochroną środowiska i wytwarzaniem związków chemicznych.
  3. Dietoterapia i prewencja chorób dietozależnych, zaburzeń odżywiania i chorób cywilizacyjnych w wybranych grupach populacyjnych.
  4. Studia nad właściwościami surowców i przemian składników pokarmowych związanych z przydatnością technologiczną i wartością żywieniową.
  5. Wpływ wybranych składników oraz procesu technologicznego na jakość, wartość odżywczą i prozdrowotną żywności oraz jej odbiór przez konsumentów.
  6. Postęp w produkcji, przetwarzaniu i ocenie mięsa.
  7. Dynamiczno-molekularne uwarunkowania właściwości i struktury naturalnych komponentów żywności.
  8. Wykorzystanie właściwości fizykochemicznych surowców pochodzenia roślinnego i sposobów ich przetwarzania do sterowania cechami żywieniowymi i sensorycznymi pozyskiwanych z nich produktów.
  9. Kształtowanie jakości nowych produktów funkcjonalnych z mleka różnych gatunków ssaków.

W uzupełnieniu powyższych rozważań, planowany rozwój kadr naukowych Wydziału w latach 2012-2016 można zilustrować prognozą liczby stopni i tytułów na Wydziale, przedstawioną poniżej.

 

 

2012/2013

2013/2014

2014/2015

2015/2016

2012-2016

Doktoraty

5

15

7

9

36

Habilitacje

2

14

9

14

39

Profesury (tytuł)

0

4

2

1

7

Profesury stanowiska nadzw. zwycz..

 

0

0

 

2

1

 

5

2

 

6

0

 

13

3

Analiza możliwości rozwojowych
Kluczowym elementem opracowania i przyjęcia strategii rozwojowej Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu jest analiza stanu obecnego, ze szczególnym uwzględnieniem uwarunkowań wewnętrznych, zależnych od aktywności i możliwości Wydziału – jednej z ośmiu podstawowych jednostek organizacyjnych Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Przeanalizowano mocne i słabe strony Wydziału (analiza SWOT), w odniesieniu do sytuacji kadrowej, dydaktyki, zakresu i poziomu badań naukowych oraz infrastruktury, co podano w zestawieniu tabelarycznym.

Mocne strony

Słabe strony

Liczna i wysoko wykwalifikowana kadra naukowa, duży potencjał intelektualny

(24 profesorów tytularnych, 21 doktorów habilitowanych)

Stosunkowo mała aktywność i skuteczność w pozyskiwaniu środków na badania; duże zróżnicowanie w aktywności jednostek i zespołów w pozyskiwaniu środków

Liczna i wysoko kwalifikowana kadra dydaktyczna, głównie w zakresie technologii żywności

Nierównomierne rozłożenie kadry wysokokwalifikowanej w jednostkach

Kadra posiadająca stopnie naukowe w dziedzinach/dyscyplinach innych niż nauki rolnicze – technologia żywności

Kadra tylko częściowo dostosowana do kształcenia na kierunku Dietetyka i Towaroznawstwo

Atrakcyjna oferta dydaktyczna; kierunek Dietetyka oraz specjalność Zarządzanie jakością żywności na kierunku Towaroznawstwo

Zaangażowanie kadry na rzecz jednostek konkurencyjnych

Prowadzenie studiów doktoranckich, podyplomowych oraz anglojęzycznych

Niska mobilność kadry, brak zainteresowania stażami naukowymi, zwłaszcza adiunktów

Istniejąca bogata i nowoczesna infrastruktura dla dydaktyki i badań naukowych; sale wykładowe, laboratoria, pracownie, zakłady doświadczalne

Słabe wykorzystanie posiadanej aparatury, stosunkowo mała aktywność w pozyskiwaniu środków na nowoczesną aparaturę.

Doświadczenia w koordynowaniu i realizacji dużych projektów badawczych krajowych i międzynarodowych

Niski poziom innowacyjności, brak udokumentowanych prac aplikacyjnych i wdrożeń

 

Niewystarczająca baza lokalowa dla prowadzenia działalności badawczej i dydaktycznej w jednostkach prowadzących kierunek studiów Dietetyka i działalność badawczą z zakresu żywienia człowieka

Szanse i zagrożenia             

Stan obecny i możliwości rozwojowe Wydziału zależą od licznych uwarunkowań zewnętrznych, w tym od regulacji prawnych, nakładów na naukę i edukację, sytuacji absolwentów Wydziału na rynku pracy, od konkurencyjności innych kierunków studiów, a także niestabilności w branży rolno-spożywczej związanej z napływem surowców i produktów spożywczych z zagranicy. Zmniejszająca się liczba kandydatów na studia jest też spowodowana niżem demograficznym. Zmniejszająca się liczba godzin dydaktycznych będzie się pogłębiać i obejmować coraz większą liczbę katedr. Ta sytuacja, a także uregulowania dotyczące polityki kadrowej, zahamują zatrudnianie młodych pracowników. W niektórych jednostkach, w związku z postępującym procesem wymiany kadry, mogą wystąpić w tym zakresie, zwłaszcza przy zachowaniu  obecnej, dość przestarzałej struktury organizacyjnej, dotkliwe niedobory  asystentów i adiunktów.

Wskazane wcześniej zagrożenia, a także uwarunkowania wewnętrzne opisane w mocnych i słabych stronach Wydziału, nasuwają istotne pytanie – czy Wydział Nauk o Żywności Żywieniu jest w stanie sprostać nowym wyzwaniom uwarunkowanym zewnętrznie, czy może podjąć taką strategię swojego rozwoju, zsynchronizowaną ze strategią rozwoju Uczelni, aby nie zaprzepaszczono jego osiągnięć i wykorzystano liczne strony mocne? Taką szansę daje realizacja poniżej przedstawionych celów strategicznych i możliwie szybkie podjęcie stosownych działań i decyzji.

Cele strategiczne

  1. Podniesienie poziomu badań naukowych oraz prac rozwojowych mierzonych obiektywnymi efektami: publikacje autorstwa pracowników Wydziału w renomowanych czasopismach, monografie naukowe, opracowane nowe technologie, materiały, wyroby i usługi, wdrożenia, patenty, licencje i prawa ochronne na wzory użytkowe (wg art. 42 ustawy z dnia 18 marca 2010 roku o zasadach finansowania nauki).
  2. Zwiększenie znaczenia Wydziału dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz zwiększenie innowacyjności w skali kraju. Stworzenie kilku obszarów priorytetowych badań żywności, w których wydział w ciągu relatywnie krótkiego czasu może mieć dominującą pozycję w kraju i znaczącą pozycję za granicą.
  3. Uwzględnienie w badaniach i programach nauczania potrzeb gospodarki, zwłaszcza potrzeb regionu Wielkopolski, bowiem w myśl nowej ustawy priorytetowo będą traktowane te badania, których efektem będą nowe technologie.
  4. Poszerzenie oferty kształcenia poprzez tworzenia studiów międzykierunkowych, na zasadach wspólnego prowadzenia z innymi jednostkami i instytucjami naukowymi oraz działania mające na celu utworzenie nowych kierunków studiów (np. biotechnologia żywności) na Wydziale. Ważny jest także rozwój studiów podyplomowych nakierowanych na potrzeby gospodarki.
  5. Poprawa jakości kształcenia na kierunkach obecnie prowadzonych, dalsze dostosowywanie programów nauczania do trójstopniowości studiów oraz zwiększenie umiędzynarodowienia studiów.
  6. Dostosowanie rozwoju naukowego kadry do oferowanych kierunków kształcenia. Podniesienie kwalifikacji nauczycieli akademickich i dalsze zwiększenie wymagań, głównie w zakresie współpracy międzynarodowej, współpracy z interesariuszami zewnętrznymi.
  7. Rozwój i doskonalenie istniejącej infrastruktury, poprawiającej bazę materialną dla potrzeb dydaktyki i badań naukowych.
  8. Działania zmierzające do powiększenia powierzchni przeznaczonej na działalność badawczą i dydaktyczną dla jednostek rozwijających nowe, atrakcyjne kierunki studiów, np. Dietetyka.
  9. Przebudowa struktury organizacyjnej Wydziału celem dostosowania jednostek do standardów sprawnych administracyjnie jednostek organizacyjnych dla zagwarantowania realizacji pozostałych, powyżej wskazanych celów strategicznych, a ponadto dla dostosowania do realizowanych programów nauczania w ramach trzech kierunków studiów: Technologia żywności i żywienie człowieka, Towaroznawstwo i Dietetyka.

 

Główne działania i decyzje umożliwiające osiągnięcie celów strategicznych

Niezależnie od treści i wagi każdego z przyjętych celów strategicznych, ich realizacja jest możliwa przez:

Biorąc pod uwagę powyższe, w szczególności konieczność podniesienia poziomu naukowego i aplikacyjnego badań, stosowane metody i możliwość tworzenia zespołów badawczych, a ponadto cele dydaktyczne i promocyjne Wydziału, istniejące jednostki wymagają dostosowania na trzech głównych, możliwie równoważnych płaszczyznach działalności Wydziału, którymi wydają się być technologia żywności, żywienie z dietetyką i biotechnologia. Aby to osiągnąć należy utworzyć nowe, silniejsze kadrowo jednostki i w miarę możliwości dostosować w nazwie i profilu do działalności badawczo-dydaktycznej. Zmiany organizacyjne muszą mieć charakter konstruktywny, z poszanowaniem istniejącej bazy naukowo-dydaktycznej, doświadczeń zawodowych i organizacyjnych pracowników, z pełnym zaangażowaniem i odpowiedzialnością całej społeczności Wydziału.

Doświadczenia z innych uczelni krajowych, a ponadto racjonalność finansowo-organizacyjna potwierdzają konieczność przeprowadzenia zmian organizacyjnych uznając je za priorytetowe. Tworzenie zespołów badawczych i zagwarantowanie rzetelnej pracy młodych pracowników naukowych może mieć miejsce jedynie w większych jednostkach, z uwzględnieniem wartości wskaźnika etatów pracowników niebędących nauczycielami akademickimi wg uchwały Senatu nr 72/2009.

Przewiduje się wyraźne ograniczenie liczby jednostek organizacyjnych Wydziału. Do nowej struktury musi być dostosowany profil badań naukowych, co jest niezbędnym warunkiem zachowania przez Wydział uprawnień do prowadzenia studiów drugiego stopnia na obu kierunkach studiów. Kształcenie nie powinno być szersze niż zakres prowadzonych badań. Tylko niezwłocznie podjęte działania w kierunku rozpoczęcia zmian organizacyjnych mogą w niedługim czasie dać pozytywny efekt dla całej społeczności Wydziału. Podejmowanie wskazanych działań, w szczególności inicjuje Dziekan, a ich przebieg następuje zgodnie ze Statutem Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Poza tymi zmianami, przedstawione cele strategiczne i przyjęte działania powinny być inspiracją dla wszystkich jednostek, do głębokiej i rozważnej analizy. Analiza ta może wskazać na konieczność dalszego dostosowania do nowej sytuacji w zakresie badań naukowych i misji dydaktycznej Wydziału.

 

Strategię rozwoju Wydziału opracował Zespół Dziekański WNoŻiŻ

Organy opiniujące projekt strategii:

Wydziałowa Komisja ds. Organizacji i Rozwoju

Wydziałowa Komisja ds. Studiów

Wydziałowa Komisja ds. Kadr Naukowych

 

O wydziale

Oferta dydaktyczna

Studia stacjonarne

Studia niestacjonarne

Wirtualny dziekanat Erasmus PTTŻ odddział wielkopolski
© WNoZiZ 2010, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu - © Web Design by Flipside Digital, Courtesy Open Web Design